Nghiên cứu tập trung làm rõ cơ sở lí luận của việc vận dụng phương pháp nêu và giải quyết vấn đề trong dạy học Nói và nghe lớp 5 theo định hướng phát triển năng lực giao tiếp. Trên cơ sở phân tích đặc trưng của phương pháp nêu và giải quyết vấn đề, yêu cầu cần đạt của hoạt động Nói và nghe trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 và đặc điểm nhận thức của học sinh lớp 5, bài viết đề xuất quy trình tổ chức dạy học gồm năm bước: tạo tình huống có vấn đề; xác định vấn đề giao tiếp; tổ chức trao đổi và giải quyết vấn đề; vận dụng và mở rộng. Thông qua minh họa ở bài Nói và nghe “Những câu chuyện thú vị”, kết quả nghiên cứu cho thấy việc tổ chức hoạt động giao tiếp theo định hướng giải quyết vấn đề góp phần tạo động cơ giao tiếp, tăng cường sự tham gia chủ động của học sinh và phát triển hiệu quả các thành tố của năng lực giao tiếp như lắng nghe, trình bày, phản hồi và hợp tác. Kết quả nghiên cứu là cơ sở tham khảo cho giáo viên tiểu học trong việc tổ chức dạy học Nói và nghe theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực.
This study aims to clarify the theoretical foundations for applying the problem-posing and problem-solving method in teaching Listening and Speaking to Grade 5 students toward the development of communicative competence. Based on an analysis of the characteristics of the problem-posing and problem-solving method, the expected learning outcomes of the Listening and Speaking component in the 2018 General Education Curriculum, and the cognitive characteristics of Grade 5 students, the paper proposes a five-step instructional procedure, including: creating a problematic situation; identifying the communicative problem; organizing discussion and problem solving; and applying and extending learning outcomes. Through an illustration using the Listening and Speaking lesson “Interesting Stories”, the findings indicate that problem-based communicative activities can enhance learners’ motivation to communicate, increase their active participation, and effectively develop key components of communicative competence such as listening, presenting, responding, and collaborating. The study provides a useful reference for primary school teachers in organizing Listening and Speaking instruction in accordance with the competency-based approach advocated in the 2018 General Education Curriculum.