Từ ghép chỉ chức vụ được dùng trong xã hội Việt Nam thời phong kiến giữ vai trò quan trọng trong hệ thống từ vựng tiếng Việt bởi đây là lớp từ trực tiếp tham gia vào, thiết lập và vận hành bộ máy quản lí nhà nước, qua đó góp phần phản ánh tư duy quản lí và quan niệm trật tự quyền lực của giai cấp thống trị trong lịch sử phong kiến Việt Nam. Bài báo tập trung khảo sát lớp từ ghép chỉ chức vụ trong xã hội phong kiến nhằm làm rõ đặc điểm cấu tạo ngữ pháp và giá trị ngữ nghĩa của chúng. Kết quả phân tích cho thấy mô hình ghép chính - phụ là kiểu cấu tạo chủ đạo, trong đó yếu tố chính xác lập loại hình chức vụ chung, còn yếu tố phụ khu biệt hoá về đơn vị hành chính, chức năng chuyên trách hoặc cấp bậc quyền lực. Qua đó, bài báo góp phần làm sáng tỏ mối quan hệ giữa cấu trúc từ vựng và bối cảnh văn hoá - xã hội, đồng thời khẳng định vai trò của từ ghép chỉ chức vụ trong xã hội phong kiến trong việc phản ánh đặc trưng tổ chức quyền lực của xã hội phong kiến Việt Nam.
Compound nouns denoting official titles in feudal society play a particularly significant role in the Vietnamese lexical system, as they constitute a class of words directly involved in the establishment, organization, and operation of the state administrative apparatus, which contribute to reflecting the managerial mindset and the conception of power hierarchy of the ruling class throughout Vietnam’s feudal history. This article focuses on examining compound nouns denoting official titles in feudal society in order to clarify their grammatical structural characteristics and semantic values. The results of the analysis indicate that the head–modifier compounding pattern is the predominant formation type, in which the head element establishes the general category of an official title, while the modifier element differentiates administrative units, specialized functions, or levels of authority. Accordingly, the article contributes to elucidating the relationship between lexical structure and sociolect-cultural context, while affirming the role of compound nouns denoting official titles in reflecting the characteristics of power organization in Vietnam’s feudal society.
